close

ფსიქოლოგია

ფსიქოლოგია

 როგორია ოჯახის როლი პიროვნების თვითრეალიზაციის გზაზე?

 ოჯახის როლი პიროვნების თვითრეალიზაციის გზაზე  – ამ ერთი წინადადებით ის საკითხი გაჟღერდა, რომელიც ყველასათვის ერთნაირადაა აქტუალური:

ერთი  მხრივ, ბავშვებისთვის, რამეთუ ისინი ჩამოყალიბების პროცესში არიან და ჩვენზე, მათ

მშობლებზეა დამოკიდებული, თუ როგორი იქნება მათი ცხოვრებისეული პოზიცია –– სწორედ ეს განსაზღვრავს იმას, თუ როგორ აეწყობა მათი ცხოვრება; მეორე მხრივ, ჩვენთვისაც, უკვე

ზრდასრული ადამიანებისათვის, რომელთა საკმაოდ დიდმა  ნაწილმა (რა დასამალია!) ოცნებები ვერ

აისრულა, მიზნებს ვერ მიაღწია. არა, მე იმ მიზნებზე არ მაქვს საუბარი, რომელნიც ჩვენს

სოციალურ გარემოში მეტ–ნაკლებად კმაყოფილს გვამყოფებენ. მე იმ მიზნებზე ვსაუბრობ,

რომელთა გაფიქრებისას აღფრთოვანებისგან სუნთქვა გვიჩერდებოდა. გახსოვთ? „რატომ მოხდა

ასე? რატომ გამიცრუვდა იმედები?“ კითხულობს ჩვენს შიგნით, ძალიან ღრმად მჯდომი

ფრუსტრირებული ბავშვი.

ამ კითხვაზე საუკეთესო პასუხი მერი და რობერტ  გულდინგებთან მეგულება. სწორედ მათ

დაინახეს და ჩამოაყალიბეს ის ფაქტორები, რომლებიც ბავშვის მთელს ცხოვრებაზე

ზემოქმედებენ. ეს არის მშობლების ცნობილი 12 მესიჯი შვილებს. აღსანიშნავია, რომ ეს მესიჯები

გარეგნულად მშობლებისგან მოდის, მაგრამ მათი რეალური წყარო სწორედ მათში მჯდომი ზემოთ

ნახსენები ფრუსტრირებული ბავშვია:

  1. ნუ იქნები! (ანუ, ნუ იცოცხლებ, მოკვდი!) – ამ სასიკვდილო განაჩენის გაჟღერება იმ

შემთხვევაში ხდება, როდესაც,  მაგ. ბავშვი არ იყო დაგეგმილი და მაინც გაჩნდა, რამაც

დედის ცხოვრება თავდაყირა დააყენა, ან შესაძლოა, ბავშვს ელოდნენ, მაგრამ ის

ავადმყოფი მოევლინა ქვეყანას და ამგვარად მისმა მოვლა–პატრონობამ დედის ცხოვრება

ერთიანად მოსპო – მას ოჯახი დაენგრა, კარიერაზე უარი თქვა და ასე შემდეგ. სცენარები აქ

სხვადასხვაგვარი შეიძლება იყოს. არსი ერთია: ბავშვი თავისი არსებობით ხელს უშლის

მშობელს. ფაქტობრივად, იგი ყველაზე ახლო ადამიანებისგან, რომელთაც შვილის

უპირობო სიყვარული და მიმღებლობა უნდა ჰქონდეთ, სიკვდილის მითითებას ღებულობს.

რა არის ამ მესიჯის შედეგი: ბავშვი მთელი ცხოვრების განმავლობაში ცდილობს თავისი

არსებობის დანაშაულის გამოსყიდვას.

  1. ნუ იქნები ის, ვინც ხარ (თვითმყოფადი)! – აქ სხვადასხვა ვარიანტია შესაძლებელი.

ერთი ვარიანტი სქესთანაა დაკავშირებული: როცა ბიჭს ელოდნენ და გოგო გაჩნდა.

შემდეგია ის, რომ ბავშვმა თავისი ინდივიდუალობა უნდა ჩაკლას და იცხოვროს არა

თავისთვის, არამედ მშობლისთვის. ბუნებრივია, ეს მშობლების წარმოდგენების

რეალიზაციაში გამოიხატება – როგორც პირად, ასევე პროფესიულ ცხოვრებაში (მაგ.

პროფესიის დინასტიური მოაზრება, რაც არც თუ იშვიათია ჩვენში). კიდევ ერთი ვარიანტია

ის, რაც ასევე საკმაოდ ხშირად გვხვდება: „ეს რა გაუკეთებია! უი, პირწავარდნილი მამაა!“

–, ანუ ბავშვის ვიღაცასთან ნეგატიურ ასპექტში გაიგივება. შედეგად მსგავსი

დამოკიდებულება იწვევს არასრულფასოვნების კომპლექსს და საკუთარი თავის

დამკვიდრებაში საკუთარ თავზე და საკუთარ მოთხოვნებზე კი არა, სხვებზე ორიენტირებას.

  1. ნუ იქნები ბავშვი! – ეს ფრაზა შესაძლოა მოდიოდეს ან ძალზე ცივი, უემოციო

მშობლისგან, რომლის გულის მოსაგებადაც ერთადერთი შესაძლებლობა

პასუხისმგებლობების ზრდასრულივით საკუთარ თაზე აღებაა, ან – სრულიად

საწინააღმდეგოდ, – ისეთი მშობლებისგან, რომლებიც ბავშვებივით საკუთარი გრძნობებისა

და ემოციების სამყაროში ცხოვრობენ და ხშირად ამის გამო პასუხისმგებლობებს გაურბიან.

  1. ნუ გაიზრდები! (ნუ შეიცვლები) – ამგვარი პოზიცია ერთმნიშვნელოვნად ჰიპერმზრუნველი

მშობლებისთვისაა დამახასიათებელი, რამეთუ ბავშვის ჩამოყალიბება დამოუკიდებელ

პიროვნებად მისთვის საკუთარი არსებობის აზრის დაკარგვის ტოლფასია.

  1. ნუ იქნები წარმატებული! – ეს ის მესიჯია, რომელსაც ბავშვს მუდმივად მაკრიტიკებელი

მშობელი უგზავნის. იმის გამო, რომ მისი საკუთარი გზა წარმატებისკენ, შესაძლოა, არც თუ

ისეთი მარტვი იყო და არც ია–ვარდით ყოფილა მოფენილი, ის თავისი შვილის ბუნებრივი

სიმსუბუქით მიღწეულ სპონტანურ წარმატებას საკუთარი თავის შეურაცყოფად აღიქვამს.

  1. ნუ იქნები ლიდერი! (შენს ქერქში ეგდე!) – ეს კი ბავშვისთვის იმის ჩანერგვას ნიშნავს,

რომ სხვა ადამიანების მოთხოვნილებები მის მისწრაფებებზე გაცილებით უფრო

მნიშვნელოვანია, ანუ ბავშვის პიროვნება ღირებული არაა. ასეთ ბავშვებს შემდგომში

დაბალი თვითშეფასება აქვთ.

  1. არ აკეთო! – მოცემული აკრძალვა შესაძლოა ზოგადად ბავშვის დამოუკიდებლობას

ეხებოდეს, ან რაიმე კონკრეტული საქციელის მიმართ გამოითქმებოდეს. ესეც

ჰიპერმზუნველი მშობლების თემაა, თუმცა, შესაძლოა, საქმე ისეთ მშობლებთან გვქონდეს,

რომელთაც, საუბედუროდ, ბავშვის დაკარგვის გამოცდილება აქვთ მიღებული. მეორე

ვარიანტია ბუნებით მშიშარა, სოციალურად პასიური მშობელი, რომელსაც ყოველ საკუთარ

გადადგმულ ნაბიჯზე გული უსკდება. ამის შედეგად ბავშვს შემდგომში გადაწყვეტილებების

მიღებაში პრობლემები უჩნდება.

  1. (ნურავის და ნურაფერს) ნუ მიეკუთვნები! – აქ ნებისმიერ მიკუთვნებაზე შეიძლება იყოს საუბარი (ოჯახისადმი, ქვეყნისადმი, ერისადმი, კონკრეტული სოციალური გარემოსადმი). ამგვარ ადამიანებს

სრულიად ნიველირებული აქვთ საკუთარი ფესვები, წარმომავლობა. მათ არ იციან, ვის ან

რას მიეკუთვნებიან. ისინი ვერც ერთ პოზიციას ბოლომდე ვერ იზიარებენ და ხშირად

იცვლიან შეხედულებებს.

  1. ნუ დაუახლოვდები! – ეს ემოციურად ცივი მშობლების მესიჯია, რომლებსაც ბავშვები

საკმაო დისტანციაზე ჰყავთ, მათ პრაქტიკულად არ ეფერებიან და საკუთარი ცხოვრებით

არიან დაკავებულები. ამ მესიჯს ბავშვები მშვენივრად ითვისებენ და წყვეტენ, რომ

გაცილებით ადვილია საერთოდ არ დაუახლოვდე ადამიანს, ვიდრე შემდეგ იმედები

გაგიცრუვდეს. ეს კი უსიყვარულოდ ცხოვრების საწინდარია.

  1. ნუ ფიქრობ! – ანუ, სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ფიქრის უნარი არ შეგწევს, სულელი ხარ,

თავად ვერაფერს განსჯი, ხოლო თუ განსჯი და მაშინ შენი დასკვნები ყოველგვარ

ღირებულებას იქნება მოკლებული.

  1. 11. ნუ იქნები ჯანმრთელი! – ეს ძალზე მარტივად გასაშიფრი მესიჯია. თუკი მშობლები

ბავშვისადმი ყურადღებასა და სიყვარულს მხოლოდ ავადმყოფობისას იჩენენ, ხოლო სხვა

შემთხვევაში გულგრილნი არიან, ბავშვი ასკვნის, რომ მშობლებთან მოსიყვარულე

ურთიერთობებისთვის მისი ავადმყოფობაა საჭირო.

  1. ნუ იგრძნობ! – განცდებზე ამგვარი ერთმნიშვნელოვანი აკრძალვა იმ მშობლებიდან

მოდის, რომლებიც ემოციებს სისუსტედ მიიჩნევენ. ან კიდევ ერთი ვარიანტია შესაძლებელი,

როგორც ძველ ებრაულ ანეკდოტში: დედა– მოიშა, სახლში ამოდი! მოიშა– რატომ დედა?

შემცივდა? დედა– არა, მოგშივდა! ანუ, ეს ერთგვარად ნიშნავს : შენი გრძნობები ნუ

გექნება, ჩემი გრძნობებით იცხოვრე! იშვიათი არაა, როდესაც ამ მესიჯით გაზრდილ

ადამიანებს ძლიერი გრძნობების განსაცდელად ნარკოტიკული ნივთიერებების მიღება

სჭირდებათ.

სწორედ აქ წყდება მესიჯების ჩამონათვალი, თუმცა არსებობს კიდევ ერთი, სრულიად

განსხვავებული მესიჯი: იცხოვრე და იხარე!“ . ალბათ, ზედმეტია იმის განმარტება, რომ

ამგვარი გამონათქვამის ავტორები მხოლოდ ლაღი და ბედნიერი ადამიანები შეიძლება იყვნენ

(უფრო სწორედ, ლაღი და ბედნიერი ბავშვები მათში), რომლებიც შვილებსაც იგივეს

უანდერძებენ.

აი, სწორედ ეს პუნქტები შეიცავენ იმ უხილავ დაბრკოლებებს, რომლებიც ადამიანს

თვითრეალიზაციის გზაზე წინ ეღობება, რაც წყვეტს მის კონტაქტს საკუთარ თავთან, საკუთარ

მისწრაფებებთან.

ბავშვი ხომ უმეტეს წილად იჯერებს იმას, რასაც უფროსები მას მიაწერენ. მას სხვა არჩევანი არა

აქვს, რამეთუ არ შესწევს უფროსების აზრის გაკრიტიკების უნარი, იგი იძულებულია ყლაპოს ის

ინტროექტები, რომლებითაც მას უფროსები „უმასპინძლდებიან“. ეს კი პირდაპირ მოქმედებს

მისი მე–კონცეპციის ჩამოყალიბებაზე. ჰუმანისტური ფსიქოლოგიის თანახმად მე–

კონცეპციის ჩამოყალიბებაზე სოციალურ გარემოსა და გარშემო მყოფ ადამიანების აზრს ხომ ერთ–

ერთი გადამწყვეტი როლი ენიჭება. ამგვარი შეფასებები კი ხელს უწყობენ არაადეკვატური მე–

კონცეპციის ჩამოყალიბებას, რომელიც აბსოლუტურად მოწყვეტილია რეალობას და, ცხადია,

ყველაფერზეა გათვლილი წარმატების გარდა.

ეს განაპირობებს საბოლოო ჯამში იმ ეგზისტენციალური პოზიციების ფორმირებას, რომლებიც

ჯერ კიდევ ერიკ ბერნს აქვს შესანიშნავად ჩამოყალიბებული :

  1. მე კარგი ვარ – შენ კარგი ხარ.
  2. მე კარგი ვარ – შენ ცუდი ხარ.
  3. მე ცუდი ვარ – შენ კარგი ხარ.
  4. მე ცუდი ვარ – შენ ცუდი ხარ.

როგორც ხვდებით, შემდგარი, ჰარმონიული, წარმატებული ადამიანის პოზიცია აქ მხოლოდ

ერთია – პირველი (რომელიც, ბუნებრივია, უკავშირდება გზავნილს „იცხოვრე და იხარე!“).

აქვე აუცილებელია გავიხსენოთ ის ხუთი ე.წ. „დრაივერი“, რომელიც 70–იანი წლების

დასაწყისში ჩამოაყალიბა ფსიქოლოგმა ტაიბი კეილერმა. ესეც მშობლებისგან  წამოსული

ერთგვარი მითითებებია, რომლებიც ადამიანს გარკვეულ სცენარში „ტენის“ და წარმატების

წინაპირობად განიხილება:

  1. იყავი სრულყოფილი!
  2. იყავი ძლიერი!
  3. ეცადე!
  4. გაახარე სხვები (მე, მშობელი)!
  5. იჩქარე!

ეს ყოველივე წარმატების ილუზიაში ამყოფებს ადამიანს, თუმცა, ძნელი წარმოსადგენია,

ბედნიერება მიანიჭოს.

იმისთვის, რომ არ ამოვვარდეთ თემის ქარგიდან, გავიხსენოთ, რომ ოჯახის როლზე

ვსაუბრობთ ადამიანის თვითრეალიზაციის საქმეში. ოჯახის როლის გარკვეული მხარეები

განვიხილეთ (სამწუხაროდ,როგორც ყოველთვის ,უარყოფითი ფაქტორების დიდი არჩევანია,

დადებითი, ჩვეულებისამებრ, თითო წინადადებითაა წარმოდგენილი: „იცხოვრე და იხარე!“ და

„მე კარგი ვარ– შენ კარგი ხარ!“ )

თვითრეალიზაციაზე რაღას ვიტყვით? აქ არ გამოვეკიდები არც  თანამედროვე და არც

შედარებით „გარდასულ დღეთა“ ფსიქოლოგთა ნააზრევს და თავმდაბლად დავეთანხმები დიდ

არისტოტელეს, რომლის აზრითაც ბედნიერების მიღწევა პიროვნების პოტენციური

შესაძლებლობების რეალიზებითაა შესაძლებელი (საკვანძო სიტყვებია „ბედნიერების

მიღწევა“). მაშასადამე, თვითრეალიზაცია გარეგნული, „ხილული“ წარმატების გარდა,

შინაგანი, „თვალით უხილავი“ ბედნიერების მომტანი უნდა იყოს!

რადგანაც ასეა, მივუბრუნდეთ ჩვენს დრაივერებს და ვნახოთ, თუ როგორ შეიძლება

შევაჩეროთ ის გიჟური სრბოლა, რომელშიც საზოგადოებამ და ,უპირველეს ყოვლისა,

მშობლებმა ჩაგვრთეს:

  1. იყავი სრულოფილი! – ახლაც საკმარისად სრულყოფილი ვარ! ბევრი რამის გაკეთება

შემიძლია!

  1. იყავი ძლიერი! – (რაც ნიშნავს: დამალე შენი გრძნობები! არავის აფიქრებინო, რომ სუსტი

ხარ!) – გახსნილობა სისუსტის ნიშანი არ არის! გარდა ამისა, ყველაფერში სუპერმენობა

სულაც არ არის აუცილებელი!

  1. გაახარე სხვები! – როგორ მოხდა, რომ ჩემი კეთილდღეობა სხვების ემოციურ

მდგომარეობაზე გახდა დამოკიდებული? გარდა ამისა, სულ სხვებს რომ ვახარებ, ჩემი ჯერი

რით ვერ დადგა? ეს ასე აღარ იქნება!

  1. ეცადე! – (შეიძლება ბევრს ეცადო, მაგრამ არაფერი გამოგივიდეს და „ბედნიერად“ იმავე

მდგომარეობაში დარჩე, თან შესანიშნავი თავის გასამართლებელი საბუთი გქონდეს – შენ

ხომ ეცადე!) რეალურად ვიმოქმედებ და მდგომარეობაც უთუოდ შეიცვლება!

  1. იჩქარე! – (ეცადე–ს მსგავსად სრულიად გაუგებარი, შედეგზე არაორიენტირებული

ქმედებისკენ გიბიძგებს) ეს ზუსტად ის სიტუაციაა, სადაც „მოჩქარეს მოუგვიანდესო“

სრულიად ადეკვატური პასუხი იქნებოდა. ზრდასრულ ადამიანს იმდენი პასუხისმგებლობა

და სიდინჯე უნდა გააჩნდეს, რომ დროის გათვლა და მისი პროდუქტიული გამოყენება

შეძლოს ყოველგვარი სტრესის, სირბილისა და ჰეკტიკის გარეშე.

ალბათ, მართებული იქნება შემდეგი კითხვის დასმა საკუთარი თავისადმი: როგორ ვაქცევთ ბავშვს, რომელიც თვალის ახელისას სრულიად დაუმახინჯებელი, ბუნებრივი, ლაღი პოზიციით ეგებება სამყაროს,- მე კარგი ვარ, შენ კარგი ხარ, სამყარო კარგია! (და მაშასადამე, წარმატებული, ჰარმონიული  ადამიანის განწყობა მასში ბუნებრივად უფლისგან არის ჩადებული) – საკუთარ თავში დაურწმუნებელ, დაბალი თვითშეფასების მქონე, შეშინებულ, საკუთარ ცხოვრებაზე (და შემდეგ უკვე საკუთარ ოჯახზე, ქვეყანაზე) პასუხისმგებლობის არ მტვირთველ, პრობლემებისგან განმრიდებელ ადამიანად? აქამდე მოყვანილ ინფორმაციას თუ გადავხედავთ, დავინახავთ, რომ ჩვენი შვილების მთელი ბავშვობა სწორედ ამ დამახინჯებული პოზიციების შთაგონებაზე სერიოზულად ვმუშაობთ. გულახდილად ვთქვათ, რომ ძალიან ცოტაა ისეთი ოჯახი, სადაც ბავშვს ლაღი განვითარების საშუალება აქვს, სადაც მშობლებს მისი სრული მიმღებლობა აქვთ და იმის ფუფუნებას ანიჭებენ, ისეთი იყოს, როგორიც არის, როგორადაც დაიბადა, არ ცდილობენ მის მოქცევას რაღაც მოდელში, არ ზღუდავენ ვიღაცისგან დაწესებული ჩარჩოებით, არ უნერგავენ, რომ ისიც მათი მსგავსი უნდა იყოს, მის განსაკუთრებულობას, ინდივიდუალურობას, მის აზრს პატივს სცემენ, მის ინიციატივებს აგულიანებენ, ბავშვობიდანვე აგრძნობინებენ, რომ ის სამყაროს მნიშვნელოვანი ნაწილია და მას პასუხისმგებლობა აკისრია იმ თვალსაზრისით, რომ მისი ყოველი გადაწყვეტილება და ყოველი ქმედება ამ სამყაროს ან უკეთესობისკენ ან უარესობისკენ შეცვლის. სწორედ იმისთვის, რომ ის უარესი არ მოხდეს, მშობელი იმას უნდა ეცადოს, რომ ბავშვში ბუნებით ჩადებული ღვთაებრივი ნაპერწკალი ააგიზგიზოს. დამერწმუნეთ, ეს უფრო მარტივი და უფრო სასიამოვნოცაა, ვიდრე მისი ჩახშობა და ამოძირკვა. რა უნდა ოყოს იმაზე უფრო საოცარი, ვიდრე იმის დანახვა, თუ როგორ იწყებს ბავშვი საკუთარი აზრების გამოთქმას, საკუთარი პატარ-პატარა გადაწყვეტილებების მიღებას, საკუთარი თავის პიროვნებად აღქმას. ჩვენ კი მაქსიმალურად ვცდილობთ ის განწყობა შევუქმნათ, რომ საშინელ სამყაროში მოხვდა, სადაც ყველაფერი ბრძოლის, წვალებისა და სისხლის ფასად უნდა მოიპოვოს.

ყოველივე ამაზე იმიტომ ვსაუბრობ, რომ საკუთარი მსგავსი გამოცდილება მაქვს, როგორც შვილის, ასევე მშობლის  როლში და შემიძლია ვთქვა, რომ ჩემმა შინაგანმა ბავშვმა დღეს ეს გაუგებარი პოზიცია თითქმის ბოლომდე გადალახა, ხოლო მშობელი ჩემში თავის შვილებთან მიმართებაში უკვე ახლებური მოდელის მიხედვით ცდილობს მოქმედებას. იმედია, არ დავაგვიანე. ამიტომაც კარგი იქნება, თუკი ზრდასრულები, მშობლები ჯერ ჩვენს საკუთარ შინაგან ბავშვს მოვეფერებით, ვეტყვით, რომ სამყარო მშვენიერია, რომ თუკი ის გვეყვარება, ისიც იგივეთი გვიპასუხებს, ხოლო მერე შევეცადოთ, საკუთარ შვილებს ისე მოვეპყრათ, რომ ჩვენმა შინაგანმა ბავშვმა თავი ბედნიერად იგრძნოს. ნუ გავამართლებთ გამოთქმას: თუკი ოჯახი გყავს, მტრები აღარ გჭირდება!

იცხოვრეთ და იხარეთ!

მასალა მოამზადა: ლიკა წერეთელმა
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
ფსიქოლოგია

რატომ სძულთ ჰეითერებს?

პირველი ეგზისტენციალისტი ფილოსოფოსი, დანიელი მწერალი და მოაზროვნე სიორენ აბი კერკეგორი (1813-1855) კაცობრიობის პათოლოგიებს იკვლევდა. აღსანიშნავია, რომ ის ჯერ კიდევ 1847 წელს ცდილობდა აეხსნა, რა იმალება ისეთი თანამედროვე ფენომენების უკან, როგორიცაა ბულინგი, ტროლინგი, და თვითმარქვია ინტერნეტკრიტიკოსების შეურაცხყოფა – ანუ იმ ადამიანების მიღმა, რომლებიც მოძულეების (ჰეითერები) სახელით არიან ცნობილი.

,,არსებობს შურის ფორმა, როცა ადამიანი რაღაცის მიღწევას ბულინგის გზით ცდილობს. მე ბევრ ასეთ სიტუაციას შევსწრებივარ. მაგალითად, შევდივარ იქ, სადაც ბევრი ხალხია შეკრებილი და ერთ-ერთი ჩემს წინააღმდეგ იარაღს იყენებს, იწყებს რა  სიცილს, ის მიიჩნევს, რომ საზოგადოებრივი აზრის წარმოქმნის საშუალებაა. თუმცა, რამდენადაც გასაკვირად უნდა ჟღერდეს, თუ მე მას მოულოდნელი რეპლიკით მივმართავ, ის დამყოლი და დამთმობი ხდება.  ისე მექცევა, როგორც რაღაც დიდებულს, თუ ჩემს ,,სიდიადეში” ის მონაწილე პირად არ აღიქმება, ის სულ ცოტა დამცინებს, ხოლო თუ ის თანამონაწილე ხდება, მაშინვე იწყებს ჩემი სიდიადით ტრაბახს,” – წერს კერკეგორი საკუთარ დღიურში (The Diary of Søren Kierkegaard).

ნაკლებად სავარაუდოა, რომ კერკეგორს ბენჟამინ ფრანკლინის ეფექტის შესახებ სცოდნოდა, ერის მამად წოდებულმა ფრანკლინმა მოძულეებთან ურთიერთობის რევერსიული ფსიქოლოგიური ტრიუკი შეიმუშავა. კერკეგორი მის მიერ ჩატარებული სახალისო ცდის შესახებ გვიამბობს : ,,ერთხელ ჩემს  სახლთან სამმა მამაკაცმა ჩაიარა. როცა შემამჩნიეს, ქედმაღლურად ჩაიცინეს. მივუახლოვდი, დავინახე, რომ სიგარეტს ეწეოდნენ და ასანთი ვთხოვე. უეცრად სამივე მათგანის დამოკიდებულება ჩემ მიმართ დრამატულად შეიცვალა.

პატივისცემის ნიშნად სამთავემ ქუდები მოიხადეს, თითქოს ასანთის თხოვნით მათთვის რაიმე სამსახური გამეწიოს.

ამ შეემთხვევიდან შვიდი წლის შემდეგ, სიკვდილამდე ცოტა ხნით ადრე კერკეგორმა ჰეითერების ფსიქოლოგია შემდეგნაირად ახსნა:

,,იმის დემონსტრირებით, რომ ჩემთვის თავს არ იწუხებენ ან იმაზე ზრუნვით, რომ მე უნდა ვიცოდე, რომ ისინი ჩემთვის თავს არ იწუხებენ, ისინი პედანტურად მიჩვენებენ პატივისცემას სწორედ უპატივცემულობის გზით.”

მასალა დაამუშავა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

სრულად ნახვა
ფსიქოლოგია

ახალგაზრდა ფსიქოლოგთა ფორუმი III

11 დეკემბერს, 18:00 საათზე, (სამების საკათედრო ტაძართან არსებულ ახალგაზრდულ ცენტრში) „დავითიანნის“ ფსიქოლოგიის ცენტრი ატარებს ახალგაზრდა ფსიქოლოგთა ფორუმს, რომლის ფარგლებშიც გაიმართება სტუდენტური კონფერენცია და ასევე ორგანიზაციების გამოფენა. ფორუმი იმართება მესამედ.

წლევანდელი ფორუმის მთავარი თემაა ,,ოჯახი”.  პრეზენტაციები გაიმართება შემდეგ თემებზე:

1.ოჯახის როლი პიროვნების თვითრეალიზაციის გზაზე;
2. ნაადრევი ქორწინება;
3. ოჯახის განსხვავება სხვადასხვა კულტურებში.

ფორუმზე გამოვლინდება I; I I; I I I; ადგილის მფლობელები და დაჯილდოვდებიან ორგანიზაციების მიერ სხვადასხვა საჩუქრებით. ასევე დამსწრეებისთვისაც განკუთვნილია  საჩუქრები ლოტოტრონის პრინციპით.

ახალგაზრდა ფსიქოლოგთა ფორუმის მიზანია დააკავშიროს დამწყები ფსიქოლოგები, უკვე წარმატებულ კოლეგებს. მოწვეულნი არიან: წამყვანი ფსიქოლოგიის ცენტრების ხელმძღვანელები და ფსიქოთერაპევტები.

მესამე ყოველწლიური ახალგაზრდა ფსიქოლოგთა ფორუმის მხარდამჭერები არიან:  საქართველოს ეროვნული გეშტალტ ინსტიტუტი; საქართველოს ეროვნული უნივერსიტეტი -სეუ; კავკასიის გეშტალტთერაპიის და ოჯახური ფსიქოთერაპიის ინსტიტუტი; ფსიქოლოგიის ცენტრი-პიკი; დიმიტრი უზნაძის სახელობის ფსიქოლოგიის სასწავლო- საკონსულტაციო ცენტრი; ფსიქოლოგიის ცენტრი TEMPUS; გამომცემლობა ინტელექტი; ანაბეჭდი; მიხეილ თუმანიშვილის სახელობის კინომსახიობთა თეატრი; სოციალური საწარმო-კოდალა; Fashion workshop- “mandala”; მეღვინეობა-მილდიანი.

ფორუმის  ფარგლებში მოხსენებით წარსდგებიან და კონფერენციის ჟიურის წარმოადგენენ ფსიქოლოგები: დიმიტრი ნადირაშვილი; თეა გოგოტიშვილი; სოფია ვერულაშვილი; ირინა ტაბუციძე; ნინო კერესელიძე; ხათუნა გოგელია;

ახალგაზრდული მოძრაობა დავითიანნი, მისი უწმინდესობის, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია II-ის ლოცვა-კურთხევით, უკვე 2007 წლიდან საქართველოში მცხოვრებ ახალგაზრდებთან აქტიურად თანამშრომლობს. დავითიანნის პრიორიტეტი ამ ეტაპზე, ცხოვრების ჯანსაღი წესის დამკვიდრების მიმართულებით საქმიანობაა, რაც საქმიანობის საკმაოდ ფართო სპექტრს მოიცავს. დავითიანნის მიზანია ახალგაზრდებში სხვადასხვა ღონისძიებებისა და აქტივობების საშუალებით ეროვნული, სულიერი, ინტელექტუალური, კულტურული,ფასეულობებისა და ღირებულებების განვითარება  პოპულარიზაცია.

სრულად ნახვა
ფსიქოლოგია

რა უარყოფითი თვისებებით გამოირჩევიან ჭკვიანი ადამიანები?

როგორც ფსიქოლოგები ამტკიცებენ, ინტელექტუალ ადამიანებს ძალიან ბევრი უარყოფითი თვისება აქვთ. მათივე თქმით, ქვემოთ ჩამოთვლილი რამდენიმე საშინელი ჩვევა, უმეტეს შემთხვევაში,  მხოლოდ ჭკვიან ხალხს ახასიათებს.

 

ფსიქოლოგები მავნე ჩვევათაგან რამდენიმეს განსაკუთრებულად გამოყოფენ – ადამიან-ღამურებს, რომლებიც გვიან იძინებენ, ასევე, მოუწესრიგებელ ბუნებასა და უცენზურო მეტყველებას.

ინტელექტუალ ადამიანებს განსაკუთრებით ახასიათებთ გვიანობამდე სიფხიზლე.  ბარაკ ობამა, ჩარლზ დარვინი, უინსტონ ჩერჩილი და ა.შ. –  ეს იმ ადამიანთა მცირე ჩამონათვალია, რომლებიც დასაძინებლად ადრე არასოდეს წვებოდნენ.

ამერიკელმა მკვლევარებმა ექსპერიმენტი ჩაატარეს: მათ ექსპერიმენტში მონაწილეებს სთხოვეს, გაეხსენებინათ, რაც შეიძლება მეტი უცენზურო სიტყვა. როგორც ექსპერიმენტის შედეგიდან გაირკვა, ყველაზე მეტი უცენზურო სიტყვა მათ გაახსენდათ, რომლებიც მაღალი ინტელექტუალური მაჩვენებლით გამოირჩეოდნენ.

როგორც ირკვევა, ჭკვიან ადამიანები სულაც არ გრძნობენ დისკომფორტს ჭუჭყიან და მოუწესრიგებელ გარემოში. მეცნიერების დაკსვნით, ეს იმის ბრალია, რომ ინტელექტუალი ადამიანები მსგავს საკითხებზე კონცენტრაციას ბევრად უფრო მნიშვნელოვან და არსებით საკითხებზე კონცენტრაციას ამჯობინებენ.

წყარო: independent.co.uk

მასალა მოამზადა: ნატალია ჯალაღონიამ
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი ,,დოქტრინა”

 

 

სრულად ნახვა
ფსიქოლოგია

რატომ ვსვამთ სტრესის დროს ალკოჰოლს?

დატვირთული სამუშაო დღის შემდეგ ბევრი ადამიანი განსატვირთად ჭიქა ღვინოს მიირთმევს.

მეცნიერები აცხადებენ, რომ ეს მოქმედება სტრესის მიმართ ადამიანის ბუნებრივი რეაქციაა.

სტრესის მიერ ტვინში გავრცელებული სიგნალები – რომლის მიზანი ჩვენი სხეულის დაცვა და დაწყნარებაა,  ალკოჰოლის, კოფეინისა და ნარკოტიკების მსგავსია.

ამის გამო ტვინი ტყუვდება, შეცდომაში შედის და მიიჩნევს, რომ ალკოჰოლი გვეხმარება, ეს კი მსმელს მეტის დალევისკენ უბიძგებს. მეცნიერები აცხადებენ, რომ გადაჭარბებული სმის მიზეზი შესაძლოა სწორედ ტვინის დაჯილდოების ცენტრში მომხდარი ეს ცვლილება იყოს.

კვლევა პენსილვანიის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა ჩაატარეს. მათ აღმოაჩინეს, რომ ის ვირთხები, რომლებიც სტრესის ქვეშ იყვნენ გაცილებით მეტ ალკოჰოლს სვამდნენ, ვიდრე ისინი, ვინც სტრესის ქვეშ არ იმყოფებოდნენ.

სტრესის ქვეშ მყოფი ვირთხები მეტს სვამდნენ და ეს რამდენიმე კვირას გრძელდებოდა. ვირთხები სტრესის ქვეშ 1 საათით იმყოფებოდნენ, 15 საათის შემდეგ მეცნიერებმა იმ ალკოჰოლიანი შაქრიანი წყლის რაოდენობა გაზომეს, რომელიც ვირთხებმა დალიეს.

მეცნიერთა აღნიშნული გუნდი მოლაპარაკებებს აწარმოებს სხვა მკვლევარებთან, რათა გამოძებნონ გზა, რომ ტვინის დაჯილდოების ცენტრში ნეირონების კონტროლი და, ამ გზით, ალკოჰოლის გადაჭარბებული მოხმარების კონტროლი შეძლონ.

კვლევის შედეგები ჟურნალ Neuron-ში გამოქვეყნდა.

 

წყარო: http://www.dailymail.co.uk/

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ფსიქოლოგია

არჩევნები და ფსიქოლოგია

“რეალურ ცხოვრებაში უკეთესად გამოიყურებით!“ – ინგლისის ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის ლიდერ ნიკ კლეგთან შეხვედრისას ერთ-ერთი ამომრჩეველი ქალბატონის ეს სპონტანური რეპლიკა ფსიქოლოგებისთვის იმ მოვლენის ახსნის საშუალებად იქცა, თუ როგორ უყალიბდებათ ადამიანებს პოლიტიკოსების მიმართ დამოკიდებულება.
წესით, გადაწყვეტილებას პარტიის მანიფესტის წაკითხვითა და პოლიტიკის შეფასებით უნდა ხდებოდეს.
მაგრამ, როგორც ფსიქოლოგები გვეუბნებიან, ჩვენ არ ვართ რაციონალური არსებები. ადამიანთა უმრავლესობა არც მანიფესტაციას კითხულობს და არც პოლიტიკოსების ინტერვიუებს, თუმცა თვალყურს ადევნებს ახალ ამბებს – მაგრამ რამდენ ჩვენგანს შეუძლია ამა თუ იმ საკითხზე პარტიის პოზიციაზე ისაუბროს?
სოციოლოგები ათეულობით წლებია იკვლევენ, რატომ ვაძლევთ ხმას ამა თუ იმ პარტიას თუ პიროვნებას.
არსებობს თეორიები, რომ ჩვენ ხმას ვაძლევთ სოციალური კლასის, პარტიის მიმართ გვაროვნული ლოიალობის, ან ძლიერი იდეოლოგიური რწმენის გამო.

ამის მიზეზი შესაძლოა უბრალოდ პირადი ინტერესი იყოს – ამ პარტიის პოლიტიკის შედეგად „უკეთ ვიქნებით“ ვიდრე სხვა პარტიისა.
თუმცა არ არსებობს თეორია, რომელსაც ხმის მიცემის ფენომენს ხსნიდეს. ფსიქოლოგები განსხვავებულ შეფასებებს გვთავაზობენ.
იორკის უნივერსიტეტის წარმომადგენელი პიეტრ ბული აცხადებს, რომ უამრავი თეორია კარგავს შესაბამისობას.
„დღეს უმთავრესია პოლიტიკოსის კომპეტენციისა და რეაქტიურობის აღქმა,“ – აცხადებს ბული. „არ შეიძლება სათანადოდ არ შევაფასოთ გარეგნობა. იგულისხმება არა ფიზიკური მხარე, არამედ უფრო ის, თუ როგორ გამოიყურება ესა თუ ის პოლიტიკოსი ზეწოლის ქვეშ.
რატომ ვამბობთ, რომ ესა თუ ის პოლიტიკოსი მოგვწონს, ან არ მოგვწონს, როცა მას არც კი შევხვედრილვართ? არის თუ არა ამის მიზეზი ის, რომ პოლიტიკოსს აქვს რაღაც უცნაური მანერა, ან ხმის ტემბრი, რითაც გვხიბლავს, ან – პირიქით? ეს უკვე პოლიტიკური ფსიქოლოგიის საგანია,“ – დასძენს პიტერ ბული.
პოლიტიკური მეცნიერი ჯონ კროსნიკის მტკიცებით, ჩვენი გაცნობიერებული გადაწყვეტილება გაუცნობიერებელი ემოციებისგან, პროცესებისა და წინასწარ შექმნილი ცუდი განწყობისგანაა განპირობებული. „ადამიანი გადაწყვეტილებას ქვეცნობიერად იღებს,“ – აცხადებს იგი.
კროსნიკი მიიჩნევს, რომ სატელევიზიო დებატების დროს მიუხედავად იმისა, რომ ამომრჩევლები კანდიდატებს უსმენენ, გადაწყვეტილების მიღების პროცესზე ზეგავლენას სხვა ფაქტორები ახდენენ. მაგალითად, კროსნიკის მტკიცებით, 2008 წლის აშშ საპრეზიდენტო არჩევნებში ბევრ ამომრჩეველზე კანდიდატების ეთნიკურობამ იმოქმედა. ის ადამიანები, რომლებიც ფარული რასიზმით იყვნენ შეპყრობილნი, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ხმას ობამას მისცემდნენ.
შიშის ფაქტორი
მეცნიერებმა ჩაატარეს კვლევა – “შიში შეგრძნების“ გავლენა პოლიტიკურ იდეოლოგიაზე, რომლის ფარგლებში ორმოცდაათამდე ადამიანი გამოიკვლიეს. მათ სხვადასხვა პოლიტიკურ საკითხზე, მათ შორის ერაყის ომსა და სიკვდილის დასჯის შესახებ, აზრს ეკითხებოდნენ. მათ, ვისაც ძლიერი მოსაზრებები ჰქონდათ, გამოკითხვის მეორე ნაწილში იწვევდნენ მონაწილეობის მისაღებად.
ამის შემდეგ მათ აჩვენებდნენ საშიშ გამოსახულებებს, როგორიცაა მაგალითად შეშინებული კაცი ობობით სახეზე და შეფასების გაკეთებისას ხმამაღალი ხმით აშინებდნენ. მკვლევარებმა აღმოაჩინეს, რომ იმ ადამიანებს, რომლებიც ადვილად შინდებოდნენ, უფრო მემარჯვენე ფრთის შეხედულებები ჰქონდათ.
მკვლევარები მიიჩნევენ, რომ რიტორიკას, რომელიც ტერორიზმის, ეკონომიკური არასტაბილურობის და ა.შ. ხაზგასმით შიშ იწვევს, შესაძლოა ძლიერი ეფექტი ჰქონდეს გარკვეული ჯგუფის ადამიანებზე, როდესაც ის გამოყენებულია პოლიტიკური ქულების დაწერისა და არჩევნებში ხმების მოხვეჭის მიზნით.

ნეგატივზე ორიენტირება
კარგად დოკუმენტირებული ტენდენციაა ის, რომ ადამიანებს ნეგატიურ ინფორმაციას უფრო კარგად იმახსოვრებენ და გადაწყვეტილების მიღების პროცესშიც სწორედ უარყოფითი ემოცია დომინირებს.
კროსნიკის კვლევა ამტკიცებს, რომ როდესაც პოლიტიკოსები ხაზს უსვამენ თავიანთი ოპონენტების უარყოფით თვისებებს, ამით ისინი თავიანთი მხარდამჭერების რიცხვს ზრდიან.
1990-იან წლებში მან შეისწავლა, თუ როგორ მოქმედებს პოლიტიკოსების მიმართ ადამიანის გრძნობები ამომრჩეველთა აქტივობაზე აღმოჩნდა, რომ თუ ადამიანს ორი პოლიტიკოსი თანაბრად მოსწონს, მას ნაკლები მოტივაცია აქვს არჩევნებზე მისასვლელად. თუ მოწონების ხარისხს შორის განსხვავება უმნიშვნელოა, არჩევნების მიმართ ინტერესიც, შესაბამისად, უმნიშვნელოა. მეორე მხრივ აღმოჩნდა, რომ „არ მოწონება“ არჩევნებში მონაწილეობის უფრო მყარი მოტივია. „თუ შენ ორი კანდიდატიდან ერთ-ერთი არ მოგწონს, ესეიგი თქვენ გაქვთ მოტივაცია არჩევნებში მონაწილეობის მისაღებად, სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, „არ მოწონება“ არის ის, რაც ნამდვილად ამაღლებს აქტივობას“ – აცხადებს კროსნიკი.

წყარო: BBC
მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ფსიქოლოგია

შვებულება იმუნურ სისტემას აუმჯობესებს

ახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ შვებულება აუმჯობესებს ადამიანის იმუნურ ფუნქციას, ხელს უწყობს სტრესის დარეგულირებას და სხვა უჯრედულ მარკერებს სისხლში.
მეცნიერებმა გაზომეს გენის აქტივობა და სისხლის მარკერები შვებულების დროსა და რამდენიმე თვის შემდეგ და ყველა მონაწილეში „შვებულების ეფექტი“ აღმოაჩინეს.

„საკურორტო გარემოში შვებულების გატარება იმ ყოველდღიურ ერთფეროვნებას გაცილებთ, რომელიც თქვენი ორგანიზმისთვის დიდი სტრესია, რაც გამოწვეულია იმ გამუდმებული „ბრძოლით“ რაც მას, მაგალითად, სხვადასხვა დავალების გარკვეულ ვადებებში შესასრულებლად, ან გაღიზიანებული მომხმარებლის მომსახურებისას უწევს, შვებულების პერიოდში დასვენებით თქვენ სხეულს საშუალებას აძლევთ განიტვირთოს, სტრესის დონე მცირდება , რაც თავის მხრივ იმუნურ სისტემაში ჩართული უჯრედების მდგომარეობაზე ახდენს გავლენას“ – აცხადებს კვლევის წამყვანმა ავტორმა ნიუ იორკის Icahn Institute for Genomics and Multiscale Biology-ის  დირექტორმა ერიკ შადტმა.
კვლევის ფარგლებში მეცნიერებმა 30-60 წლის ასაკის 102 ქალბატონი გამოიკვლიეს. მათ კალიფორნიის ერთ-ერთ კურორტზე ჩასულ ქალბატონებს დასვენებამდე და დასვენების დაწყებიდან ხუთი დღის შემდეგ სისხლის ანალიზი ჩაუტარეს. ზოგიერთი მათგანი მედიტაციითა და იოგითაც იყო დაკავებული.
კვლევაში ჩართული ქალბატონების დაახლოებით ერთი მესამედი მედიტაციას რეგულარულად მისდევდა, ხოლო დანარენი 70 პროცენტს მანამდე არასდროს მიუმართავს. არა-მედიატორების ნახევარი იოგა/მედიტაციის პროგრამაში ჩართეს, ხოლო მეორე ნახევარი – უბრალოდ ისვენებდა.
ქალბატონები დასვენების დაწყებიდან ხუთ დღეში, ერთ თვესა და ათ თვეში საუბრობდნენ თავიანთი დეპრესიის სიმპტომებზე, სტრესზე, სიცოცხლისუნარიანობასა და ყურადღებიანობაზე.
ფსიოგლოგიური კეთილდღეობის თვალსაზრისით ქალბატონების ორივე ჯგუფს ხუთი დღისა და ერთი თვის შემდეგ ერთნაირი შედეგი ჰქონდათ, რაც შეეხება 10 თვის შემდგომ პერიოდს, იმ ქალბატონებს, რომლებიც მედიტაციითაც იყვნენ დაკავებული დეპრესიული სიმპტომებისა და სტრესის დონე გაცილებიც დაბალი ჰქონდათ.
სისხლის ნიმუშებში გენების გამოხატვის ცვლილებებისა და ბიომარკერების თვალსაზრირით ქალბატონების ორივე ჯგუფში გაუმჯობესება დაფიქსირდა. თუმცა, აღსანიშნავია, რომ იმ ქალბატონებს, რომლებიც მედიტაციით რეგულარულად იყვნენ დაკავებული, ფერმენტ ტელომერაზას უფრო მაღალი აქტივობა აღენიშნებოდათ, ეს გახლავთ ფერმენტი, რომელიც ამაგრებს და აღდგენს ქრომოსომებს.
მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ აღნიშნული კვლევა მცირე მასშტაბისაა და ვერ პასუხობს, მოქმედებს თუ არა ცვლილებები დაავადებებსა და სიცოცხლის ხანგრძლივობაზე.
წყარო:reuters
მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ფსიქოლოგია

თსუ გამოყენებითი ფსიქოლინგვისტიკის მსოფლიო კონგრესს მასპინძლობს

ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ფსიქოლინგვისტიკის მე-11 მსოფლიო კონგრესს მასპინლობს.
უნივერსიტეტის ინფორმაციით, საერთაშორისო კონგრესი, რომელიც 27 ივნისს გაიხსნა და 30 ივნისის ჩათვლით გაგრძელდება, უნივერსიტეტის ორგანიზებითა და გამოყენებითი ფსიქოლინგვისტიკის საერთაშორისო საზოგადოების მხარდაჭერით ტარდება. იგი მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში 1981 წლიდან ყოველ ოთხ წელიწადში ერთხელ იმართება.
კონგრესში მონაწილეობას ღებულობენ ფსიქოლინგვისტიკის საერთაშორისო საზოგადოების საპატიო პრეზიდენტი პროფესორი ლეონორ სკილარ კაბალი ბრაზილიიდან და ფსიქოლინგვისტიკის საერთაშორისო საზოგადოების გენერალური მდივანი პროფესორი მარია და გრაცა პინტო პორტუგალიიდან, ამერიკული საბჭოების პრეზიდენტი დენ დევიდსონი (აშშ), თანამედროვე ენების ასოციაცათა ფედერაციის პრეზიდენტი ტერი ლემბი (დიდი ბრიტანეთი) და გენერალური მდივანი დენის კენინგემი (ავსტრალია). კონგრესის გახსნას თსუ-ის რექტორის მოვალეობის შემსრულებელი დარეჯან თვალთვაძე და განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის მოადგილე გიორგი შარვაშიძე დაესწრნენ.
დარეჯან თვალთვაძის თქმით, კონგრესის პრეზიდენტი უნივერსიტეტის პროფესორი დავით გოცირიძეა. პროფესორებსა და სტუდენტებს სხვადასხვა ქვეყნის უნივერსიტეტებიდან ჩვენთან ჩაუტარდებათ სემინარები თანამედროვე მსოფლიოში ენის ცვალებადობასა და განვითარებაზე,“ – განაცხადა თსუ-ის რექტორის მოვალეობის შემსრულებელმა.
განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის მოადგილის გიორგი შარვაშიძის თქმით კი, კონგრესის ფორმატში შეხვედრები, ვორქშოფები, სემინარები, მასტერკლასები, ღია ლექციები გაიმართება. ახალგაზრდა მეცნიერებს, მკვლევრებსა თუ სტუდენტებს საშულება ექნებათ, სხვადასხვა ქვეყნიდან ცნობილ ფსიქოლინგვისტიკის წარმომადგენლებს შეხვდნენ.
თავის მხრივ ამერიკული საბჭოების პრეზიდენტმა დენ დევიდსონმა განცხადა, რომ კონფერენცია გლობალიზაციის ხანაში ენის ცვალებად როლს ეძღვნება.
„ენის ცოდნა და ფუნქცია გლობალურ გარემოში ძალიან სწრაფად იცვლება და სპეციალისტებისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია, ენის კომუნიკაციის გადაკვეთის უმაღლეს დონეებს და ენის სოციოლოგიას უკეთ გაეცნონ’’,- განაცხადა დევიდსონმა.
კონგრესის ფარგლებში გაიმართება გენერალური ასამბლეა და მომავალი 4 წლით პრეზიდენტსა და ახალ პრეზიდიუმს აირჩევენ.
წყარო: www.tsu.ge

მასალა მოამზადა: თამარ ტაბატაძემ

ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
ფსიქოლოგია

რატომ საბავშვო ბაღი? – რეკომენდაციები მშობელებს, ფსიქოლოგებისგან

საზოგადოებაში განსხვავებული აზრი ფიქსირდება იმის თაობაზე თუ, რომელ ასაკში უნდა მივიყვანოთ ბავშვი საბავშვო ბაღში, ან საერთოდ უნდა მივიყვანოთ თუ არა. როგორ შევარჩიოთ ბაღი და რა კრიტერიუმებს უნდა აკმაყოფილებდეს, ბავშვების ჯანსაღი სოციალიზაციისთვის. ამ თემაზეც აქვთ ფსიქოლოგებს ნათელი პასუხი, როგორც ყველა პრობლემატურ საკითხზე.

ფსიქოლოგი ნინო კერესელიძე:

“ადამიანი დაბადებიდან გარდაცვალებამდე მუდმივად განვითარების პროცესშია. მისი განვითარება 3 სფეროს ეხება: ფიზიკურს, კოგნიტურს (შემეცნებითს) და ფსიქო-სოციალურს.

ფსიქო-სოციალური განვითარების პროცესში, ადამიანი გადის რამოდენიმე სტადიას. ფსიქოსოციალური განვითარების სტადია ეს ცხოვრების ეტაპია, რომლის დროსაც ადამიანი იძენს ცხოვრებისეულ გამოცდილებას და ამ გამოცდილებით გამდიდრებული ეგუება ან ერგება სოციალურ გარემოს. ეს შეძენილი გამოცდილება, კი განსაზღვრავს მის პიროვნულ ცვლილებას ანუ განვითარებას.

2-6 წელი ძალიან მნიშვნელოვანი პერიოდია ბავშვის ცხოვრებაში. ამ პერიოდში ბევრი სოციალური, კოგნიტური და ემოციური ამოცანის გადაჭრის წინაშე დგება, რომელთაც ის თავისი შესაძლებლობებით, მიღწევებით, შეძენილი ცოდნითა და უნარებით უნდა დახვდეს და დაძლიოს კიდეც.

იმისათვის, რომ ბავშვს მიეცეს დამოუკიდებლობის განცდა, აუცილებელია იგი მივიყვანოთ საბავშვო ბაღში, რადგან ეს მისთვის ის პირველი მნიშვნელოვანი დაწესებულებაა, რომელშიც ოჯახის შემდეგ უხდება შეგუება, დღის ხანგრძლივი პერიოდის გატარება მშობლების გარეშე თანატოლებთან და სხვა უფროსებთან ერთად. ამ დაწესებულებაში, აგრძელებენ ბავშვები იმ ჩვევებისა და ქცევის ათვისებას, იმ ღირებულებების, შეხედულებებისა და ნორმების გამოკვეთას და ჩამოყალიბებას, რომლებიც გაზიარებულია და სასურველია იმ გარემოსთვის, რომელშიც ბავშვი ცხოვრობს და ვითარდება. ეს სწორედ იმ პროცესის სათავეა, რომელსაც სოციალიზაციას ვეძახით და იგი მთელი ჩვენი ცხოვრების მანძილზე გრძელდება. სოციალიზაციის განმსაზღვრელი ფაქტორების როლში გამოდიან ამ პროცესში ჩართული ადამიანები და სოციალური ინსტიტუტები – ოჯახი, მშობლები, და-ძმები, თანატოლები, საბავშვო ბაღი, პედაგოგები, სკოლა, აღმზრდელები, ეკლესია, ტელევიზია და ა.შ.

საბავშვო ბაღში, მის ირვლივ თავმოყრილ საზოგადოებასთან ურთიერთობის პროცესში ბავშვი აცნობიერებს და აღმოაჩენს, რომ ის ძველებურად აღარ არის მიჯაჭვული მშობელზე, აღმზრდელზე და დამოუკიდებელი აზრები გააჩნია. მას უკვე შეუძლია თავად იმოქმედოს, დაგეგმოს თავისი ნაბიჯები და ქცევა. ბავშვი თვითონ წყვეტს როდის ითამაშოს და როდის არა, როდის ჭამოს, რა ჭამოს, რა ჩაიცვას და ა.შ. ეს ბავშვის ის ეტაპია, როდესაც ის საკუთარ ნებას ავლენს და დამოუკიდებლობისკენ პირველ ნაბიჯებს დგამს.

ამიტომ, ნუ შეშინდებით მშობლებო, თამამად შეიყვანეთ ბავშვები საბავშვო დაწესებულებებში, ვინაიდან თქვენ შეუწყობთ ხელს მის გონებრივ თუ ფიზიკურ განვითარებას და უფრო მეტად განუვითარებთ მას, იმ ჩვევებს,რაც საზოგადოებასთან ურთიერთობისთვის დასჭირდება სამომავლო. სწორედ, ამიტომ „დავითიანნის“ მშობელთა სკოლაში დიდი ყურადღება ექცევა მშობლის კომუნიკაციას და დამოკიდებულებას შვილთან. ასევე ვმუშაობთ ისეთ საკითხებზე როგორიც კრიზისებია და მათი მოგვარება. ზოგადად მნიშვნელოვნად ვთვლი მშობლებს გააზრებული ქონდეთ, რომ ბავშვის აღზრდა მარტო ჩაცმა და გამოკვება არაა, რომ ბავშვს სჭირდება სწორი და ჯანსაღი დამოკიდებულება მშობლისგან, რაც ხშირ შემთხვევაში მშობლბმა არც იციან და არც ინვესტიციას დებენ საკუთარ განვითარებაში. ბავშვისთვის, კი მნიშვნელოვანია ყავდეს მშობელი, რომლმაც იცის ბავშვთან მოქცევის შესახებ, მინიმუმ ერკვევა ისეთ საკითხებში როგორიცაა, დასჯის ალტერნატივა, მიჯაჭულობა ან თუნდაც როგორ მოიქცეს, როდესაც ბავშვს საბავშო ბაღში წასვლა არ სურს. ამ საკითხების სწავლება ხდება სწორედ „დავითიანნის“ მშობელთა სკოლაში, ძალიან მიხარია, რომ უკვე არაერთმა მშობელმა გამოთქვა მონდომება გამხდარიყო უკეთესი, მეტი ესწავლა და ეშრომა ისევ თავისი შვილებისთვის.“

ნინო ახალაიაბავშვთა ფსიქოლოგი ნინო ახალაია:

”პატარასთვის საბავშვო ბაღის სწორად შერჩევა, სადაც დაცული იქნება მისი ფსიქოლოგიური და ფიზიკური უსართხოება, ძალიან საპასუხიმგებლო და მნიშვნელოვანი საკითხია, რომელიც მშბელმა მაქსიმალური სიფრთხილით უნდა გადაჭრას. საჭიროა ბევრი საკითხის გათვალისწინება. სახლიდან რა მანძილზეა საბავშვო ბაღი, პატარას დაღლა არ ღირს გზაში, არც საკუთარი სახლის ეზოს გადაღმა მდებარე ბაღია რეკომენდებული –პატარებს ძნელად ესმით თუ კი სახლი აქვეა, რატომ უნდა იყოს ბაღში და არა სახლში. მნიშვნელოვანია, როგორი ეზო აქვს საბავშო დაწესებულებას და დღეში რამდენჯერ იგეგმება ბავშვების სუფთა ჰაერზე გაყვანა.

საყურადღებოა ჯგუფში ბავშვების რაოდენობა, არც ძალიან ცოტა და არც ძალიან ბევრი. ნათელი ოთახი, რომელიც ხშირად ნიავდება და არის საკმარისი ადგილი მოძრავი თამაშებისთვისაც. ცხადია, მენიუსაც უნდა მიექცეს ყურადღება. ყველაზე მთავარი კი არის ის, თუ რა დრო ეთმობა თამაშს, ჯგუფურ აქტივობებს, ვარჯიშს. ჯგუფის წამყვანი არის აღმზრდელი, რომლის პიროვნულ თვისებებზე და პროფესიულ კვალიფიკაციაზე არის დამოკიდებული ბავშვის ჰარმონიული განვითარება, პიროვნული ზრდა. პატარები აღმზრდელს ხშირად დედისეულ გრძობებს მიაწერენ და მათი განცდები მეტისმეტად ფაქიზია, ამიტომ ტრავმირება ადვილად ხდება.“
წყარო: http://www.ttimes.ge
ახალგაზრდა ანალიტიკოსთა და მეცნიერთა დარბაზი “დოქტრინა”

სრულად ნახვა
1 18 19 20
Page 20 of 20